Stolarz

Krótko o technice cięcia
Każdy stolarz musi umieć posługiwać się piłą. Piłowanie uważane jest bowiem za podstawową umiejętność każdego stolarza. Każdy stolarz potrafi z pewnością posługiwać się kilkoma rodzajami piły.

Można wskazać uniwersalne piły do cięcia, ramowe piłki stolarskie, rozpłatnicę oraz piłkę drobną. Każda z wymienionych pił ma nieco inne zastosowania. Dobry stolarz powinien więc wiedzieć kiedy po jaką piłę sięgnąć. Przy okazji rozmowy o piłach pojawia się pytanie jak prawidłowo posługiwać się piłą. Przystępując do piłowania deski czy też innego fragmentu drewna należy rozpocząć od zaznaczenia bardzo dokładnie miejsca, w którym ma pojawić się cięcie. Miejsce to zaznacza się wykorzystując calówkę, linijkę oraz kątownik. Należy jednak pamiętać, że wyznaczona linia nigdy nie może być miejscem, w którym dokładnie należy ciąć. Wyznaczona linia ma stanowić miejsce, które wyznacza granicę materiału. Każdy stolarz wie, że cięcie powinno pojawić się obok wyznaczonej z wielką precyzją linii. Piła powinna więc być przez stolarza prowadzona tak aby przebiegała ściśle wzdłuż namalowanej linii, ale jednocześnie jej nie kaleczyła. Większość pił wyposażona jest w zęby, które przystosowane są do pracy na tak zwane pchnięcie. W praktyce oznacza to, że stolarz chcąc przepiłować deskę powinien piłę odpychać od swojego korpusu. To właśnie wtedy będzie postępowało cięcie a pod nogami stolarza będą pojawiały się trociny.

Ciągnięcie piły ku sobie nie będzie wywoływało żadnego efektu. Stolarz, który wykonuje prace przy użyciu piły musi zwracać baczną uwagę na ruch od siebie. Bardzo łatwo bowiem może dojść do sytuacji kiedy piła niekoniecznie porusza się tak jakbyśmy tego chcieli. Takie błędy bardzo często zdarzają się tym, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę ze stolarstwem. Dochodząc do końca deski należy pamiętać o tym, że w tym miejscu może pojawić się rozszczep deski. Doświadczeni stolarze mówią jednak, że można temu przeciwdziałać. Wystarczy po prostu pamiętać o tym, że piła powinna być prowadzona prostopadle do słoi rocznych, które na deskach są bardzo dobrze widoczne. Przy odrobinie wprawy każdy może poradzić sobie z techniką piłowania.


Kleje stosowane w stolarstwie
Mało osób pamięta o tym, że stolarz korzysta nie tylko z gwoździ, ale sięga także po różnego rodzaju kleje. Wielu stolarzy wybiera łączenie rozmaitych elementów za pomocą kleju dlatego, że zajmuje to zdecydowanie mniej czasu niż wbijanie gwoździ czy wkręcaniu śrub. Kleje, które obecnie wykorzystywane są w stolarstwie cechują się naprawdę doskonałą jakością oraz niezwykle dużą siłą trzymania sklejonych ze sobą elementów.

Wśród klejów stolarskich można wyróżnić kilka rodzajów. Jednymi z częściej wykorzystywanych przez stolarzy klejów są kleje glutynowe. Inaczej klej ten określany jest jako kostny oraz skórny. Kleje te dostępne są w tafelkach oraz w granulkach. Klej, który kupujemy w tafelkach musimy przed użyciem moczyć w zimnej wodzie przez dwanaście godzin. W przypadku tego kupowanego w granulkach czas ten jest krótszy – wynosi jedynie osiem godzin. Kiedy granulki spęcznieją należy odlać wodę, a klej wstawić do garnka wypełnionego wodą. Klej ten należy ogrzać aż do momentu kiedy znajdzie się on w stanie ciekłym. Klej taki używany jest na gorąco. Klej taki zaliczany jest do stolarskich klejów szybkoschnących. Można go określić jako klej niezawodny. Klejem stolarskim, który z kolei stosowany jest na zimno jest klej kazeinowy. W skład tego kleju wchodzi kazeina oraz wapno. Klej ten należy zalać zimną wodą oraz pozostawić do momentu, w którym napęcznieje. Klej ten cechuje się dość długim czasem schnięcia. Maksymalna twardość pojawia się bowiem dopiero po upływie dwudziestu czterech godzin. Jeśli musimy skleić ze sobą elementy drewniane, które narażone są na działanie czynników atmosferycznych najlepiej będzie sięgnąć po klej syntetyczny, który produkowany jest z żywic sztucznych.

Klej taki nie reaguje w ogóle na działanie wysokich temperatur oraz wilgoci. Bardzo wygodny w stosowaniu jest natomiast klej poliwinylooctanowy, który dostępny jest w formie gotowej do użycia. Klej ten po wyschnięciu przybiera wygląd całkowicie przezroczysty. Sprawdzi się więc w przypadku stolarzy, którzy nie mają jeszcze zbyt dużej wprawy w posługiwaniu się klejami. Należy jednak pamiętać, że nie należy doprowadzać do kontaktu tego kleju z metalem.


Kilka słów o płytach drewnianych
Mówiąc o obróbce drzewna nie sposób nie wspomnieć o płytach z drewna. Płyty drzewne wymyślono po to aby zmniejszyć do minimum straty z materiałów drewnianych. Dzięki ich produkcji wykorzystuje się w pełni wszelkie odpady. Nie zmarnuje się nawet odrobina mączki drzewnej co przy stale zmniejszającej się ilości lasów jest rozwiązaniem idealnym. Płyty z drewna są także idealne dla domowych majsterkowiczów. Są bowiem zdecydowanie prostsze w obróbce. Można wskazać kilka rodzajów płyt drzewnych: płyty izolacyjne, sklejki, płyty stolarskie, płyty wiórowe oraz płyty pilśniowe.

Płyty izolacyjne powstają ze słabo sprasowanych trocin oraz spoiwa. Ten rodzaj płyt drzewnych wykorzystuje się przede wszystkim do wykonania izolacji cieplnej oraz dźwiękowej budynków. Sklejki to natomiast płyty, które powstały poprzez sklejenie ze sobą co najmniej trzech warstw forniru. Sklejki dostępne są w różnych grubościach. Im grubsza sklejka tym oczywiście więcej warstw forniru użyto. Na uwagę zasługuje fakt, że na ogół liczba warstw jest nieparzysta. Płyty stolarskie produkuje się wykorzystując dwa rodzaje elementów. Sięga się po listwy drewniane, które znajdują się w środku płyty. Otaczają je warstwy forniru, które wykonywane są z miękkiego drewna. Płyty stolarskie dzieli się na dwa rodzaje: blokowe oraz listewkowe. Płyty wiórowe wykonuje się z wiórów. Do ich produkcji używa się także rozmaitych spoiw, które produkowane są z tworzyw sztucznych. W płytach tych z pewnością nie dostrzeżemy naturalnego układu drzewnych włókien. Płyty wiórowe cechują się niezwykle gładką powierzchnią, którą z powodzeniem można zamalować. Płyty te można bez obaw poddawać takiej obróbce jakiej poddaje się drewno.

Można je więc frezować, wiercić, wbijać w nie gwoździe, szlifować oraz zaszpachlować. Płyty wiórowe produkowane są w różnych grubościach. Płyty pilśniowe w dość znaczący sposób przypominają płyty wiórowe. Do ich produkcji używa się jednak zdecydowanie drobniejsze cząstki drewna. Poddaje się je prasowaniu pod ciśnieniem wyższym niż w przypadku płyt wiórowych. Płyta taka składa się z dwóch stron: gładkiej oraz szorstkiej.


Wykonywanie otworów w drewnie
Każdy stolarz raz na jakiś czas musi wykonać w drewnie przeróżne otwory. Do ich wykonania używa się specjalnych przyrządów. Otwory w drewnie mogą być dwojakiego rodzaju: mogą to być otwory otwarte jednostronnie lub dwustronnie. Otwory mogą być także okrągłe lub prostokątne. Średnica otworów wycinanych w drewnie także może być bardzo zróżnicowana. Mogą to być niewielkie otwory, które mają średnicę rzędu kilku milimetrów.

Mogą one być jednak także tak duże, że bez trudu wejdzie do nich przedmiot wielkości paczki papierosów. Otwory w drewnie powstają na dwa sposoby: dłutowanie oraz wiercenie. Wiercenie jest zdecydowanie prostszą techniką, którą można opanować w zdecydowanie krótszym czasie. Dłutowanie wymaga nabrania już nieco większego doświadczenia i większej wprawy. Chcąc wywiercić otwór w drewnie stolarz może sięgnąć po wiertarkę ręczną, świder przebijak, świder ślimakowy oraz wiertarkę ręczną z trzonem spiralnym. Każde z wymienionych urządzeń nadaje się idealnie do wykonywania innych otworów. I tak na przykład po wiertarkę ręczną stolarz sięga wtedy, kiedy chce wywiercić otwory przeznaczone na śruby i wkręty. Wiertarka z trzonem spiralnym zaś nadaje się idealnie do wiercenia otworów, które przeznaczone są na gwoździe, wkręty oraz śruby, których przekrój nie przekracza jednak trzech milimetrów. Podstawowym przyrządem do wiercenia używanych przez stolarzy jest jednak korba do świdrów. Urządzenie to idealnie nadaje się do wiercenia otworów w miejscach, w których wiertarka po prostu się nie zmieści. Jeśli zastosujemy odpowiedni wkład urządzenie to nadaje się także do wkręcania oraz wykręcania wkrętów dużych rozmiarów.

Przystępując do wiercenia za pomocą korby należy pamiętać o tym aby przestrzegać kilkunastu zasad. Przede wszystkim miejsce, w którym chcemy wiercić należy bardzo dokładnie oznaczyć. Trzeba pamiętać, że jeśli wiercimy otwory do śrub powinniśmy wiercić je jedynie na grubość tak zwanego trzpienia śruby. Jeśli wiercimy w drewnie czołowym otwór powinien być bardzo płytki. Przy wierceniu zawsze należy zachować wielką ostrożność oraz uwagę. Bardzo łatwo przy nim bowiem o bolesny uraz, który długo będzie się goił.


Różne sposoby łączenia drewna
Drewno możemy łączyć z użyciem kleju, śrub lub gwoździ. Istnieją jednak także inne sposoby łączenia drewna. Wybór sposobu połączenia drewna uzależniony jest od przeznaczenia przedmiotu oraz od jego przewidywanego obciążenia.

Do klasycznych sposobów łączenia drewna należy łączenie na zakładkę. Łączenie to stosowane jest przy łączeniu łat, słupów i listew. Aby łączone w ten sposób elementy połączyć ze sobą wycina się w łączonych elementach wrąb długości nakładki o głębokości równej połowie grubości drewna. Po wycięciu wrębu elementy łączy się za pomocą kleju. Przy wykonywaniu stołów oraz mebli do siedzenia o prostej budowie stosuje się połączenia na okrągłe czopy. Przy tym sposobie łączenia łączy się ze sobą graniak o przekroju mniejszym z graniakiem o większym przekroju. Czop mocowany jest w otworze za pomocą kleju, po jego związaniu miejsce łączenia należy wygładzić. W technice stolarskiej stosuje się również połączenia na gniazdo i czop. Łączenie to, jeśli zostanie wykonane prawidłowo, jest bardzo trwałe. Tego rodzaju łączenie używane jest podczas wykonywania stołów, krzeseł, ale także ram i drabin oraz przy wykonywaniu prostych konstrukcyjnie drzwi. Można go także wykorzystać do łączenia szkieletów konstrukcyjnych, które następnie zostaną obite sklejką lub płytą pilśniową. Łącząc elementy tym sposobem gniazda wykonujemy w elementach pionowych, w elementach poziomych wykonujemy czopy.

Chętnie stosowanym rodzajem połączenia jest połączenie na kołki. Sposobem tym można łączyć deski wąskimi bokami. Przy wykonywaniu drewnianych podłóg i deskowań stosuje się łączenia na wręg. Deski podłogowe, boazerię oraz połączenia elementów mebli łączy się na wpust i pióro. Zbliżonym do tego sposobu łączenia drewna jest łączenie na płetwę i pióro, które należy do bardziej wytrzymałych połączeń. Stosuje się przy tym połączeniu płetwy jedno- lub dwustronne. Przy łączeniu elementów, które narażone są na dużą siłę ściskającą lub rozciągającą stosuje się łączenie na wczepy i wczepiny skośne. Tego typu łączenie stosowane jest na przykład przy wykonywaniu szaf. Łączenie to jest bardzo wytrzymałe.


Różne narzędzia do strugania
Szeroką grupą narzędzi stosowanych w stolarstwie są narzędzia do strugania czyli strugi. Jednym z najważniejszych strugów stolarskich jest strug zdzierak. Strug zdzierak to strug wąski, z nożem o szerokości około 30 mm. Strug ten służy do zgrubnej obróbki głównych i bocznych powierzchni. Może być on wykorzystany także do dostrugania trzonków narzędzi oraz do zaokrąglenia miejsc cięcia. Inny rodzaj struga to strug równiak. Jest on używany do wygładzenia powierzchni, które wcześniej zostały obrobione strugiem zdzierakiem. Strug ten jest najczęściej zaopatrzony w prosty nóż o szerokości 48 mm.

Kolejnym rodzajem struga jest strug gładzik. Na jego nożu znajduje się osadzony w obrębie cięcia lekko wygięty stalowy płaskownik. Płaskownik ten to tak zwany odchylak. Jego rolą jest natychmiastowe oderwanie odciętego wióra. Stosując ten rodzaj struga, nie można prowadzić go w poprzecznym kierunku do kierunku włókien, gdyż może to spowodować powstanie zadziorów na obrabianej powierzchni drewna. Strugiem gładzikiem wykonuje się ostateczne wygładzenie powierzchni obrabianego kawałka drewna. Odmianą struga gładzika jest strug zgładzik. Używa się go w celu osiągnięcia całkowicie gładkiej powierzchni przed jej pomalowaniem lub pokryciem bejcą. Znacznie większym strugiem od innych rodzajów strugów jest strug spust. Jest to strug o długości 70 cm, a stosuje się go do wyrównania długich i dużych powierzchni. Jego stosowanie nie wymaga użycia siły przy struganiu ze względu na duży ciężar własny. Podobnie do struga gładzika jest wyposażony w odchylak. Do wystrugiwania długich rowków używany jest strug żłobnik. Stosuje się go w połączeniu z piłą narznicą nastawną i dłutem płaskim.

Do obróbki wręgów drzwi i okien używany jest strug kątnik. Przed rozpoczęciem strugania należy odpowiednio ustawić nóż struga, tak aby podczas próbnego strugania strug ścinał z powierzchni obrabianego drewna cienki, równy wiór. Grubość ściętego wióra nie powinna przekraczać 1 mm. Używając struga gładzika należy ustawić nie tylko nóż, ale także odchylak. Przed przystąpieniem do strugania obrabiany przedmiot musi zostać unieruchomiony.


Kilka słów o dłutach
Do klasycznego połączenia drewna używane są dłuta. Dłut nie możemy używać w zastępstwie śrubokrętów czy przecinaków, gdyż w takim przypadku, szybko ulegną zniszczeniu. Dłuta służą tylko i wyłącznie do obróbki drewna. W stolarstwie najczęściej używa się dwóch, podstawowych rodzajów dłut. Jednym z nich jest dłuto płaskie, o ostrych krawędziach. Przekrój brzeszczota w takim dłucie ma kształt prostokąta.

Drugi rodzaj dłuta to dłuto płaskie o załamanych krawędziach. Takie dłuto bywa czasem nazywane dziobakiem. Od poprzedniego rodzaju dłuta różni się ściętymi z jednej strony krawędziami brzeszczota. Stolarz-majsterkowicz najczęściej posługuje się dłutem płaskim o załamanych krawędziach. Aby dłuto należycie spełniało swoją rolę, krawędzie tnące brzeszczota muszą być ostre. Dlatego nie należy używać dłuta do innych celów, niż wynika to z jego przeznaczenia. Kiedy prace z użyciem dłuta zostaną zakończone, nie wolno wrzucać go do skrzyni narzędziowej. Dłuto musi być przechowywane zawieszone na ściance przeznaczonej do przechowywania narzędzi. Jeżeli praca z drewnem jest naszą pasją, warto obok tych podstawowych dłut, zaopatrzyć się w dodatkowe dłuto, którego szerokość będzie wynosiła od 10 do 12 mm. Pracując z dłutem warto przestrzegać kilku, podstawowych zasad. Kiedy zdejmujemy cienką warstwę drewna, dłuto trzymamy oburącz lub tylko ręką lewą. Zdejmując grubą warstwę drewna pomagamy sobie drewnianym młotkiem. Jeżeli nie mamy takiego młotka, możemy użyć na przykład młotka ślusarskiego.

W takim przypadku, w dłuto uderzamy nie obuchem młotka, ale szeroką stroną. Pracując przy użyciu dłuta musimy oczywiście obrabiany przedmiot odpowiednio zamocować. Proces dłutowania możemy sobie czasem ułatwić. W tym celu w początkowej fazie naszej pracy posługujemy się świdrem lub piłą. Wybierając dłuto zwróćmy też uwagę na jego trzonek. Dłuto z lekko spłaszczonym trzonkiem jest wygodniej utrzymać w dłoni. Stępione dłuta możemy ostrzyć wykorzystując do tego celu osełkę. Osełka musi być przeznaczona do ostrzenia na mokro. Jeżeli prace z obróbką dopiero zaczynamy, lepiej zrobimy powierzając ostrzenie dłuta fachowcom.





Drewno z drzew miękkich
Najczęściej wykorzystywanym gatunkiem drewna jest drewno pozyskane z gatunków drzew miękkich. Wśród drzew iglastych takimi drzewami jest sosna oraz świerk. Wykorzystuje się jednak także drewno modrzewiowe oraz jodłowe. Z drzew liściastych wykorzystuje się przede wszystkim drewno twarde pochodzące z buku i dębu. Wykorzystuje się również drewno pochodzące z innych gatunków drzew liściastych, ale ich wykorzystanie jest o wiele mniejsze. Poniżej postaram się omówić najczęściej wykorzystywane gatunki drewna.

Drewno klonu jest koloru białego lub żółtawobiałego. Jest to drewno twarde, jednocześnie jednak elastyczne. Drewno to praktycznie się nie kurczy, można je z łatwością polerować. Jest dobrym surowcem na meble, często wykorzystuje się je do wykonania blatów stołów. Drewno klonu doskonale poddaje się obróbce tokarskiej i snycerskiej. Z brzozy uzyskujemy drewno od barwy żółtobiałej do czerwonoczarnej. Drewno brzozy ze względu na złe znoszenie wilgoci używane jest przede wszystkim do produkcji elementów mebli, wykorzystuje się je także jako sklejki i forniry. Bardzo dobrze można poddać je obróbce snycerskiej i tokarskiej. Drewno buku ma kolor żółtoczerwony, aż do koloru czerwonobrązowego. Kolor można wzmocnić stosując bejcowanie. Drewno bukowe jest twarde, ale przy tym elastyczne, można je łatwo obrabiać. Trzeba poddawać je parzeniu, inaczej ulega silnemu kurczeniu. Jest to drewno bardzo wrażliwe na wilgoć, dlatego używa się go do wykańczania wnętrz, wyrobu elementów mebli. Drewno dębu jest drewnem trudnym w obróbce, gdyż jest to drewno bardzo twarde. Drewno świerkowe jest drewnem łatwym w obróbce, gdyż jest to drewno miękkie. Można je bejcować, nie znosi zmian wilgotności.

Drewno lipy jest w delikatnym kolorze żółtobiałym. Jest to drewno bardzo miękkie, ale mimo to elastyczne. Daje się bardzo łatwo obrabiać, ale nie stosujemy go na zewnątrz. Drewno lipy jest materiałem szczególnie chętnie wykorzystywanym do wykonywania elementów toczonych i rzeźbionych. Cenionym gatunkiem drewna jest także drewno orzechowe, ze względu na jego twardość oraz piękny rysunek słoi. Zalety tego drewna szczególnie cenią snycerze.


Krótko o nożach tokarskich
Do toczenia drewna używane są noże tokarskie półokrągłe i noże tokarskie płaskie. Nożami tokarskimi półokrągłymi dokonuje się toczenia zgrubnego, toczenia dokładnego, czyli wykańczania oraz toczenia kształtowego. Ostrza noży przeznaczonych do toczenia zgrubnego mają szerokość od 20 do 30 mm, w nożach do wykańczania szerokość ostrzy ma od 5 do 20 mm. Do toczenia wykańczającego i gładzenia używa się noży płaskich. Przy toczeniu drewna używa się również przecinaków i żłobaków.

Drewno, które ma być poddane toczeniu powinno być suche, zdrowe oraz bez sęków. Z europejskich gatunków drewna do toczenia najlepiej nadają się:buk czerwony, śliwa, lipa, orzech, jabłoń, klon, brzoza, topola, wiśnia. Spoza Europy drewnem nadającym się do toczenia jest drewno:tek, palisander, mahoń, limba. Drewno przeznaczone do toczenia powinno być poddane wstępnej obróbce. W pierwszej kolejności należy poddać je toczeniu zgrubnemu, używając do tego celu noży, które mają zaokrągloną krawędź tnącą. Toczona powierzchnia najczęściej jest mało gładka. Dlatego wytoczone przedmioty poddaje się szlifowaniu papierem ściernym. Do szlifowania używana się papieru ściernego, którego uziarnienie jest coraz mniejsze. Najczęściej przedmiot szlifuje się kawałkiem drewna owiniętym papierem ściernym, który dociska się z niewielkim naciskiem do obracającego się przedmiotu. Większą gładkość szlifowanego przedmiotu uzyskamy zwilżając drewno. Stosuje się dwa rodzaje toczenia:toczenie wzdłużne i toczenie poprzeczne. Przy toczeniu wzdłużnym nóż nie powinien być przyłożony prostopadle, lecz nieco odchylony. Przy toczeniu poprzecznym, materiał poddawany obróbce ustawia się prostopadle do osi. Jeżeli chcemy wytoczyć wiele jednakowych elementów, musimy zastosować szablony.

Dzięki szablonom otrzymamy pożądane przez nas kształty. W toczeniu kształtowym podstawowe linie to rowki i żłobki, z nich powstają bardziej wyszukane kształty. Rowki wycina się górną krawędzią noża płaskiego, który ma skośne ostrze. Żłobki wykonuje się żłobakami lub nożami półokrągłymi. Jeżeli obrabiamy powierzchnię wewnętrzną i zewnętrzną, najpierw toczymy powierzchnię zewnętrzną.


Podstawowe wyposażenie każdej stolarni
Podstawowym wyposażeniem stolarni jest piła. Jednym z ważniejszych rodzajów piły jest piła wyrzynarka, nazywana często laubzegą. Piła ta jest stosowana do wycinania kawałków sklejki oraz cienkich listew. Używa się jej do wycinania krzywizn czy wycinków koła. Pracując tym rodzajem piły trzymamy ją prostopadle do płaszczyzny wycinanego przedmiotu. Klasycznym narzędziem służącym do piłowania jest również piła ramowa.

Składa się ona z drewnianej ramy. Do ramy tej z jednej strony przymocowany jest brzeszczot, z drugiej strony spleciony drut, który napina ramę. Rodzaj brzeszczota do piły ramowej dobiera się w zależności od tego, jakiej obróbce poddaje się drewno. Piłując, staramy się prowadzić piłę, jak najbliżej wyznaczonej linii cięcia. Pierwsze pociągnięcia piłą wykonuje się w kierunku do siebie;piłę wodzimy długimi pociągnięciami, staramy się nie robić tego zbyt szybko. Inny rodzaj piły to piła płatnica, która składa się z uchwytu i nie usztywnionego brzeszczotu. Używana jest przede wszystkim do cięcia płyt wiórowych, pilśniowych oraz sklejki. Piłę tę można także wykorzystać do zgrubnego cięcia listew i desek. Krótka, nie naprężana piła to piła otwornica. Podobnie jak piła płatnica składa się z uchwytu i brzeszczota. Używa się jej do wycinania dużych otworów, otworów, których wycięcie jest niemożliwe przy pomocy wiertła czy świdra. Można nią także wycinać linie krzywe, których nie można wyciąć przy użyciu piły prostej. Nie musimy kupować całej piły otwornicy, wystarczy zakup samego brzeszczota, który zamocujemy do uchwytu piły płatnicy. W stolarstwie używana jest także piła grzbietnica, często nazywana piłą grzbietową. Jej brzeszczot podobny jest do brzeszczotu używanego w pile płatnicy.

Piła ta charakteryzuje się wzmocnionym grzbietem brzeszczota, dlatego można nią wykonywać precyzyjne cięcia. Służy między innymi do przygotowania listew do ram obrazów. Korzystając z niej warto zaopatrzyć się w skrzynkę uciosową. Pomoże ona nadać brzeszczotowi kąt prosty lub kąt o nachyleniu 45 stopni. W stolarniach używa się również piły narznicy nastawnej. Używając tej piły, piłujemy jednym pociągnięciem.


O sposobach wygładzania drewna
Elementy wykonane z drewna należy wygładzić. Wybór metody wygładzenia zależy od końcowego wykończenia wykonanego przedmiotu. Przedmioty wykonane z litego drewna oraz w przypadku, kiedy chcemy, aby widoczny był rysunek drewna wymagają dokładnego doszlifowania. Przedmioty, które zostaną pokryte farbami kryjącymi nie wymagają super równych i gładkich powierzchni. Jednak i te przedmioty należy przynajmniej minimalnie wygładzić. Do wygładzania i szlifowania drewna służy gładzica, którą nazywa się także cykliną. Wygładza się nią przedmioty wykonane z drewna twardego i okleiny.

Gładzica to prostokątna, stalowa płytka z cienkim ostrzem. Jego krawędzią tnącą jest ostra, cienka płetwina. Używając jej można zestrugać bardzo cienkie warstwy. Wygładzanie wykonuje się prowadząc narzędzie wzdłuż włókien drewna. Do wygładzania drewna, zwłaszcza przez stolarzy-amatorów, używany jest papier ścierny, produkowany w wielu uziarnieniach. Do pierwszego oszlifowania niestruganej powierzchni, do usunięcia starej powłoki farby używa się papieru o grubym uziarnieniu, czyli papieru z numerem 30 – 60. Papier o numerze 80 – 100 jest papierem o średnim uziarnieniu, szlifujemy nim wstępnie gładkie powierzchnie. Papier o numerze 120 – 180 to papier o drobnym uziarnieniu. Używa się go do dokładnego wyszlifowania powierzchni oraz do szlifowania naniesionej pierwszej warstwy farby, czy lakieru. Do dokładnego szlifowania przedmiotów pokrytych lakierem, do wykończenia powierzchni na matowo, używany jest papier z bardzo drobnym uziarnieniem. Papier ten ma numerację:220 – 320. Do wygładzania drewna można użyć także płótna ściernego, które jest bardziej trwałe od papieru.

Zarówno papier, jak i płótno ścierne dostępne są w wersji do szlifowania na mokro i na sucho. Jeżeli chcemy przygotować powierzchnię obrabianego przedmiotu do pokrycia lakierem, stosujemy papier lub płótno przeznaczone do szlifowania na mokro. Do wygładzania drewna można używać również stalowej wełny i pumeksu. Wełny można użyć do nadania matowego połysku powierzchni, która wcześniej została wypolerowana, pumeks może zastąpić papier ścierny.


Łączenie na okrągłe czopy
Sposobów łączenia drewna jest wiele. Najczęściej stosowanym wydaje się być łączenie na zakładkę. Jednak wskazać można także łączenie na okrągłe czopy , czopy i kliny, połączenia narożnikowe, łączenia na gniazdo i czop, łączenie na kołki, na wręg, łączenie na wpust i pióro, na płetwę i wpust oraz na wczepy i wczepiny skośne. Łączenie na okrągłe czopy spotkamy przede wszystkim w przypadku prostych stołów oraz innych nieskomplikowanych mebli, które służą do siedzenia.

Chodzi oczywiście o różnego rodzaju stołki. W tym przypadku łączy się ze sobą dwa elementy: graniak o niedużym przekroju z graniakiem, który cechuje się większym przekrojem. Stolarz, który chce połączyć drewniane elementy tą metodę rozpoczyna od wykonania otworu w drewnie, czyli w graniaku, który charakteryzuje się większym przekrojem. Używa w tym celu świdra krętego ślimakowego. Jego średnica nie powinna przekraczać trzydziestu milimetrów. W wywiercony otwór wpasowuje się koniec graniaka, który wyróżnia się mniejszym przekrojem. Najłatwiej dopasowanie wykonać używając dość ostrego noża. Czop, który wystrugany jest na okrągło należy następnie przepiłować na głębokość, która jest równa dwóm trzecim części jego długości. Należy jednak pamiętać, że musi to być wykonane skośnie odnośnie kierunku włókien graniaka, który był przez nas przewiercany. Czop należy bardzo dokładnie posmarować klejem a następnie umieścić go w otworze. Następnie należy wyciąć klin, który nie powinien być zbyt szeroki.

Najlepiej użyć do tego celu twardego drewna. Szerokość klina nie powinna być mniejsza albo większa od szerokości czopu. Klin należy również bardzo dokładnie posmarować klejem, a następnie wbić w szczelinę klinową. Kiedy klej zastygnie czop oraz klin, który wystaje należy dokładnie przyciąć. Można do tego celu użyć zwykłego ostrego noża lub piły grzebietnicy. Po odcięciu wystających elementów miejsce to należy bardzo dokładnie wygładzić. Można to zrobić albo strugiem albo zwykłym papierem ściernym o odpowiedniej grubości. Większość stolarzy decyduje się na wykorzystanie papieru ściernego – jest to rozwiązanie dużo wygodniejsze.


Łączenie drewna na kołki
Mówiąc o różnych sposobach łączenia drewna z pewnością warto wspomnieć o łączeniu drewna na kołki. Ten sposób łączenia drewna cieszy się ogromną popularnością zarówno wśród profesjonalnych stolarzy jak i tych, którzy obróbką drewna zajmują się raczej hobbystycznie. Łączenie na kołki ma bowiem jedną ogromną zaletę: nie wymaga używania dłuta. Wykorzystuje się tutaj jedynie świder.

Trudności, które pojawiają się w przypadku łączenia drewna na kołki mogą wynikać jedynie z małej dokładności osoby, która proces łączenia przeprowadza. Jeśli bowiem niedokładnie oznaczy się miejsce, w którym mają zostać wykonane otwory na kołki to łączone elementy po prostu nie będą do siebie pasowały. Jeśli chcemy uniknąć takich błędów należy bardzo dokładnie oznaczyć miejsce, w którym ma zostać umieszczony kołek. Po zaznaczeniu miejsca należy w samym jego środku wbić niewielki drucik, który następnie należy obciąć tak aby wystawał do maksymalnie trzech milimetrów. Kolejną czynnością, którą należy wykonać jest bardzo dokładne dopasowanie do siebie łączonych elementów oraz ich zaciśnięcie. Efektem tego jest odbicie się zarysów na drugim elemencie. Taka technika pozwala uniknąć błędów wynikających z braku dokładności. Kołki należy wykonywać z drążków, które zostały wykonane z drewna bukowego. Kupno takich drążków nie nastręcza zbyt wielu trudności. Otwory do łączenia na kołki wywierca się tak zwanym wiertłem krętym. Należy jednak pamiętać, że wiertło musi być ustawione prostopadle do elementu, który jest obrabiany. Oba końce kołka powinny zostać lekko zaostrzone.

Po tym należy kołki posmarować klejem oraz umieścić je w otworach pierwszego elementu. Kiedy kołki są już osadzone w pierwszym elemencie należy umieścić je w drugim z łączonych elementów. Należy pamiętać o tym, że klejem powinniśmy posmarować powierzchnie styku elementów, które łączymy. Takie rozwiązanie pozwala zapewnić maksimum pewności, że połączone elementy nie rozpadną się w najmniej odpowiednim momencie. Z łączeniem na kołki poradzi sobie nawet mało doświadczony majsterkowicz. Wystarczy tylko stosować się do omówionych zasad.


O sposobach łączenia drewna
Mówiąc o stolarstwie warto wspomnieć o różnych sposobach łączenia drewna. Jednym z nich jest łączenie na wpust oraz pióro. Ten sposób łączenia drewna stosowany jest w przypadku podłogowych desek oraz elementów, które stosuje się obudowy ścian. Używa się go także w przypadku łączenia wielu konstrukcji meblowych.

W przypadku łączenia na wpust oraz pióro potrzebne są różne rodzaje narzędzia. Stolarz powinien więc posiadać piły grzbietnice, dłuta płaskie, piłę narznicę. Z pewnością przyda się także strug żłobnik. Należy jednak podkreślić, że narznica oraz strug żłobnik stosowane są wtedy kiedy konieczne jest wykonanie większej ilości wpustów. Kolejnym rodzajem połączenia, które stosuje się w przypadku drewna jest połączenie na płetwę oraz wpust. Technika ta nieco przypomina łączenie na pióro oraz wpust. Jednak ogromną zaletą tego rodzaju połączenia jest ogromna trwałość oraz solidność. Wynika to przede wszystkim z tego, że takie połączenie wyklucza powstawanie paczenia się drewna. Należy jednak pamiętać, że ten rodzaj połączenia jest wyjątkowo trwały tylko wtedy, kiedy zadbany o to aby wszystkie połączenia tworzyły jedną, bardzo dobrze dopasowaną całość. Należy pamiętać, że to połączenie wyklucza używanie klejów. Jest to dużo wygodniejsze. Kolejnym rodzajem łączenia drewna jest łączenie na wczepy oraz wczepiny skośne. Ten rodzaj połączenia spotykamy w przypadku łączenia elementów konstrukcyjnych w przypadku regałów oraz szaf. Połączenie to jest wyjątkowe trwałe oraz wytrzymałe. Można je z powodzeniem stosować w sytuacjach, kiedy łączone elementy narażone są na działanie dużych sił ściągających lub rozciągających. Oczywiście w połączeniu tym można wskazać kilka jego rodzajów.

Może to być połączenie kryte lub półkryte. W przypadku półkrytego połączenia widoczne są jedynie jedne krawędzie, natomiast w przypadku połączenia krytego widoczne są dwie krawędzie wczepów skośnych. Złącza wczepowe doskonale sprawdzają się w przypadku łączenia narożnikowych płyt wiórowych. Proste wczepy z powodzeniem wykonamy wykorzystując do tego celu piłę tarczówkę lub specjalną piłę stolarską, która wyposażona jest między innymi we frez do wczepów.


Kilka słów o okleinach
Mówiąc o stolarstwie oraz obróbce drewna nie sposób nie wspomnieć o okleinach. Okleiny to warstwy drewna, których grubość wynosi kilka milimetrów. Drewno do produkcji oklein uzyskuje się poprzez zdjęcie ich z pni drzew, które należą do bardzo wartościowych gatunków. Oklein używa się w celu przykrycia gatunków drewna, które są zdecydowanie mniej wartościowe. Bardzo często wykorzystywane są także w produkcji sklejek. Obecnie niemalże wszystkie dostępne meble oklejane są okleiną. Bardzo często używa się ich także jako warstwę zewnętrzną w przypadku płyt wiórowych oraz stolarskich.

Najczęściej stosuje się okleiny, których grubość wynosi od 0,7 do 3,6 milimetrów. Okleiny o mniejszej grubości wykorzystuje się w przypadku pokrywania drewna o zdecydowanie większej powierzchni. Grubsze okleiny idealnie sprawdzają się natomiast w przypadku powierzchni wąskich, takich jak na przykład boki desek. Mówiąc o okleinach można wskazać kilka ich rodzajów. Wyróżnia się więc okleiny skrawane obwodowo, okleiny tarte, okleiny skrawane płasko. Wymienione rodzaje oklein różnią się między sobą przede wszystkim odmiennym sposobem produkcji. Najtańsze okleiny to okleiny skrawane obwodowo. W przypadku drzew najbardziej wartościowych produkuje się okleiny tarte. Oprócz tego można okleiny podzielić w zależności od tego czy uzyskany je z materiału, który pochodzi ze środka pnia czy też spoza niego. W tym przypadku okleiny różnią się między sobą rysunkiem słojów, który obecny jest na ich powierzchni.

Oferta oklein jest obecnie ogromna. Wybór jest tak duży, że nawet doświadczeni stolarze mają czasem problem ze znajomością wszystkich rodzajów oklein. Barwa oraz wzór, który obecny jest na okleinie wynika z rodzaju drewna, który został użyty do jej wyprodukowania. Przystępując do okleinowania drewna trzeba pamiętać o tym, że w przypadku powierzchni zewnętrznych należy sięgać po lepsze gatunki oklein. Powierzchnie, które znajdują się pod spodem można oklejać okleinami zdecydowanie tańszymi. Należy także pamiętać o tym aby zachować właściwy kierunek nakładania okleiny. Tylko bowiem to gwarantuje trwałość.